Superman van begin tot eind

Het begin


Jerry Siegel en Joe Shuster, twee 17 jarige adolescenten, ontmoeten elkaar voor het eerst In 1931 in Cleveland. Het klikt meteen. Ze zijn allebei wat ze in Amerika nerds noemen (niet atletisch, bebrild, verlegen in de omgang met meisjes) en daarbij hebben ze het geen van beiden erg breed thuis. Het is de tijd vlak na de depressie en de wereld heeft het niet makkelijk. Shuster en Siegel kunnen met science fiction verhalen , waarvan ze grote fans zijn, en de krantenstrips die in die tijd uitgegeven worden, zoals Tarzan, Buck Rogers en Flash Gordon hun problemen vergeten, net als zovele anderen dat doen. school Op school steken Shuster als tekenaar en Siegel als schrijver veel tijd in de schoolkrant. De laatste schrijft daarin een serie korte verhalen, getiteld "Goober the Mighty", een parodie op Tarzan. Shuster zorgt voor de illustraties bij het verhaal. Ondertussen probeert Siegel om zijn verhalen gepubliceerd te krijgen in één van de in die tijd waanzinnig populaire science fiction pulp romannetjes, sensatieromannetjes gedrukt op goedkoop papier dat werd gemaakt van houtslijp. Zijn pogingen hadden geen succes en dus probeerde hij het op een andere manier. Samen met Shuster besluit hij een eigen tijdschrift uit te geven onder de titel "Science Fiction" . Siegel publiceert in dit tijdschrift zijn verhaal "The Reign of the Superman", de heerschappij van de Superman. In dit verhaal wordt de dakloze Bill Dunn van de straat geplukt door professor Ernest Small. Deze heeft een proefkonijn nodig voor een experiment. Dunn krijgt een chemische stof toegediend waarin delen van een meteoriet als ingrediënt verwerkt zijn. Deze stof geeft hem buitengewone mentale krachten die het hem mogelijk maken de gedachten van anderen te beheersen. Hij ontsnapt en gebruikt zijn gave om er zo rijk en machtig als mogelijk mee te worden. Hij doodt Professor Smalley zodat deze hem niet in de weg kan lopen en probeert vervolgens heerschappij over de wereld te krijgen door een wereldoorlog te ontketenen (we praten hier over het jaar 1933). Maar de wereld wordt op het laatste moment gered doordat de werking van de stof afneemt. Dunn verdwijnt weer in de vergetelheid. In de tussentijd groeit bij beide jongemannen het idee om een krantenstrip te schrijven. Maar ze slagen er niet in om ook maar één verhaal gepubliceerd te krijgen. Ook hun eigen tijdschrift blijkt geen succes en wordt al na vijf afleveringen opgedoekt. De twee vrienden hebben hun aandacht echter alweer op een heel nieuw medium gericht; het stripboek. Er werden al vanaf het begin van de eeuw boeken met strips uitgebracht, maar dat waren alleen maar verzamelingen van al eerder gepubliceerde krantenstrips, zoals bijvoorbeeld "The Yellow Kid". Krantenstrips waren voor een groot deel verantwoordelijk voor de verkoop van kranten, zeker nadat het technisch mogelijk was geworden om ze in kleur af te drukken. Een verkoper van één van de grote drukkerijen, M.C. Gaines, vouwt in 1933 een pagina van een krant in vieren. Daarmee ontdekt hij een formaat voor boeken waar zonder aanpassingen strips gedrukt konden worden op de drukpersen gewoonlijk gebruikt voor kranten en toch prettig in de hand liggen. Het eerste stripboek dat op deze manier uitgegeven wordt is "Funnies on Parade" , maar ook dit is niet meer dan een verzameling succesvolle krantenstrips. Maar als Shuster en Siegel een stripverhaal met de titel "Detective Dan" onder ogen krijgen is hun interesse gewekt. Het verhaal is nog nooit eerder in de kranten verschenen en belooft ook nog eens een vervolg. Dat willen Shuster en Siegel ook. Ze zetten een stripverhaal in elkaar compleet met kaft. De titel van dit verhaal : "The Superman".


Deze Superman heeft volgens de Siegel en Shuster geen cape, geen superkrachten maar ook geen misdadige bedoelingen. Deze versie vecht voor de goede zaak. Maar opnieuw krijgen ze het niet voor elkaar om hun werk gepubliceerd te krijgen. Gefrustreerd door deze nieuwe mislukking gooit Shuster zijn werk in het vuur. Het enige wat overblijft is de kaft (zie de dia). Maar Siegel geeft niet op. Eind 1934 schiet hem ineens een nieuw idee te binnen. Hij werkt er een hele nacht aan en haast zich 's morgens naar zijn vriend. Samen creëren ze een nieuwe held, gekleed in rood met blauw kostuum, een cape en een grote gele S op zijn borst. Een held met superkrachten, vechtend tegen misdaad, onrecht en tirannie; Superman.

De twee hebben veel vertrouwen in hun creatie maar toch duurt het nog tot juni 1938 voordat Superman in "Action Comics # 1" z'n kunsten mag vertonen. Shuster en Siegel verkopen de rechten op de figuur Superman voor $130,- aan "Action Comics". Het is van het begin af aan een groot succes. Superman verbeeldt de ideale Amerikaan. Hij is een immigrant (van een stervende planeet) die het leven, de vrijheid en het geluk zoekt en vindt in Amerika. Hij en de vele superhelden die zijn voorbeeld volgen zijn lichtende voorbeelden voor de wereld, precies wat de Amerikanen graag willen uitstralen.

De Superman in deze eerste uitgave wordt geboren op een naamloze planeet die op het punt staat door ouderdom vernietigd te worden. Zijn naamloze vader stuurt hem in een raket naar de aarde waar hij gevonden wordt en naar een weeshuis gebracht. Daar staan de doktoren al verbaasd over zijn krachten als baby. Als hij volwassen is trekt hij het Superman kostuum aan en werkt ondertussen als verslaggever onder de naam Clark Kent. Maar in krantenstrips, waarvan de eerste gepubliceerd wordt op 16 januari1936, gaan Shuster en Siegel dieper in op Supermans herkomst. In dat verhaal dienen de eerste voorteken van vernietiging van de planeet zich aan. Jor-L, bedenkt een manier om zijn zoon Kal-l te redden. Hij laat zijn vrouw Lora het ruimteschip zien waarmee ze hun zoon naar de aarde kunnen sturen, de dichtstbijzijnde planeet waar hij kan overleven. Het ruimteschip wordt met het kind gelanceerd en land op aarde. Het kind wordt gevonden en naar een weeshuis gebracht. Daar staan de doktoren al verbaasd over de kracht van de baby. Als hij volwassen is ontdekt Clark Kent zijn krachten. Hij besluit als Superman aan de slag te gaan.

Familie en liefdes

Dit verhaal wordt in latere verhalen steeds verder uitgediept. De mensen die hem vinden zijn Jonathan en Martha Kent. Ze adopteren het kind en geven hem de naam Clark . Onder hun hoede groeit Clark op tot een man die bereid is zijn gaven te gebruiken om het kwade te bestrijden. Zijn pleegvader waarschuwt hem om zijn krachten verborgen te houden omdat de mensen anders bang voor hem zullen zijn. Zodoende wordt een verklaring gegeven voor Supermans geheime alter ego, de timide en enigszins sullige verslaggever Clark Kent die werkt voor de Daily Star (later veranderd in Daily Planet). Daar werkt hij samen met Lois Lane
, op wie hij heimelijk verliefd is. Zij ziet hem echter als een collega (zelfs als een concurrent voor haar positie bij de krant) en de liefde is dus niet wederzijds. Ironisch genoeg wordt ze wel verliefd op Superman zelf, maar deze durft zijn geheim lange tijd niet prijs te geven. Dat gebeurt pas in "Action Comics # 662" (Februari 1991), vlak nadat Clark haar ten huwelijk heeft gevraagd. Dat huwelijk vindt uiteindelijk pas zes jaar later plaats (december 1996). Overigens heeft Superman nog een andere liefde gehad, Lana Lang. Zij is een jeugdliefde die zo af en toe nog eens opduikt in één van de verhalen. Zij speelt een voorname rol in de verhalen over Supermans jeugd, Superboy.

Vijanden

In de tussentijd heeft Superman veel verschillende vijanden gehad. In het begin vocht hij vooral tegen "gewone" misdadigers, en soms zelfs tegen leiders als Hitler en Stalin.
Maar al gauw zitten daar personen tussen die steeds terugkomen, en die hem zelfs proberen te vernietigen. Eén van de eersten was een vrouw, The Blonde Tigress. Maar zij wordt verliefd op hem en sterft vervolgens in een poging een kogel op te vangen die eigenlijk voor Superman bedoeld was. Het wrange is natuurlijk dat een kogel Superman geen kwaad kan doen. Eén van de bekendste en beruchtste van al Supermans vijanden is Lex Luthor. Dit misdadig genie, die de totale heerschappij wil krijgen over de wereld, doet al het mogelijke om Superman te vernietigen. Er bestaan hier veel overeenkomsten tussen de eerste Superman die Siegel bedacht en Lex Luthor. Luthor is degene die ontdekt hoe je kunstmatig Kryptoniet kunt maken, de stof van Supermans thuisplaneet die hem verzwakt en zelfs kan doden. Een andere vijand, minder berucht maar wel grappiger, is dit figuurtje (Mxyztplk), een raar mannetje uit een andere dimensie, die als voornaamste doel had mensen, maar vooral Superman, gek te maken met z'n streken. Hij had toverkracht waartegen Superman geen verweer had. De enige manier om 'm te verslaan was als hij z'n naam achterstevoren uitsprak.

Superkracht

Supermans kracht wordt verklaard in "Superman # 1",waarin duidelijk gemaakt wordt dat de spieren van de bewoners van Krypton vele malen sterker zijn door de gigantische zwaartekracht op die planeet . Andere bewoners van Krypton, en zelfs de dieren die er vandaan komen, hebben die superkrachten op aarde. En die andere bewoners van de planeet Krypton zijn inderdaad op bezoek gekomen. Dat lijkt niet mogelijk, omdat de planeet werd vernietigd vlak na Supermans geboorte. Maar de schrijvers vonden alle mogelijke manieren om dit gegeven te omzeilen. Zo kregen we te maken met Krypto de superhond, Streaky de superkat , Comet het superpaard, Supergirl Kara , afkomstig van een stad zwevend op een brokstuk van de Planeet Krypton, een rode superman en een aantal misdadigers. De schrijvers gaan zelfs zo ver een Nieuw Krypton te bedenken. Shuster en Siegel hebben dan echter al lang geen bemoeienis meer met Superman. Ze zijn opgestapt na een conflict met de uitgever over de rechten.

Dreiging

Toch kunnen al deze karakters met hun superkrachten niet voorkomen dat na de oorlog de verkopen drastisch beginnen terug te lopen, niet alleen van Superman, maar van alle superhelden strips, en dat zijn er nogal wat. Enkele bekende voorbeelden uit die tijd zijn Batman en Captain America. De uitgeverijen proberen het tij te keren met nieuwe genres zoals, de horror strips. Toch is het tevergeefs, want een nieuwe vijand duikt op, sterker dan al Supermans vijanden tot dan toe. Zijn naam is Docter Wertham, een psycholoog die een boek schrijft met de titel "Seduction of the Innocent". Daarin verhaalt hij van de slechte invloed die onder meer strips hebben op de jeugd. Hij maakt Superman bijvoorbeeld uit voor een fascist die nog net geen twee grote s'en op zijn borst heeft. Zijn boek heeft zo'n succes dat een verbod op strips dreigt. De uitgeverijen besluiten tot een soort zelf censuur om te redden wat er te redden valt. Een zegel op de kaft van een stripboek betekent dat de lezer te maken heeft met een "braaf" stripboek. De verkopen kelderen nog verder. Dit duurt tot de 60'er jaren. Er zijn dan al veel helden ter ziele. Maar in deze tijd van Kennedy, M.L. King, Vietnam en Hippies ontstaan er superhelden die veel menselijker zijn, fouten maken, twijfels hebben en zelfs hun eigen kleren moeten repareren na een gevecht. De bekendste hiervan is Spiderman. Ook Superman gaat enigszins mee in deze trend . De verkopen stijgen weer.

Nu

Inmiddels lopen er een aantal verhaallijnen tegelijk, met verschillende tekenaars en schrijvers. Maar de hedendaagse Superman is niet meer te vergelijken met de eerste wat betreft uiterlijk. Wel is hij weer de onaantastbare hulp van de mensheid. Clark Kent is nu een keiharde reporter, die samenwerkt met Lois Lane. Zij ziet hem echter weer als een concurrent voor haar functie. Zo is er toch weer veel terug naar het oude, al lijken de tekeningen ons iets anders te vertellen. Maar één ding lijkt zeker. Superman is in zijn 69e levensjaar nog springlevend. In 2006 is zelfs weer een film verschenen, Superman Returns, met in de hoofdrol Brandon Routh en Kate Bosworth.


E-mail naar: schippy@IAE.nl